Soorten hoorapparaten vergelijken achter het oor en in het oor

Hoorproblemen kunnen sluipend ontstaan, waardoor u soms pas laat merkt dat gesprekken vermoeiend worden of dat de televisie steeds harder moet. Op het moment dat een hoorapparaat ter sprake komt, duiken meteen praktische vragen op: welk type past bij mij, hoe zichtbaar is het, en wat met de kostprijs en terugbetaling in België?

Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Bij gehoorproblemen of vragen over behandeling is het belangrijk om een NKO-arts (neus-, keel- en oorarts) of erkende audioloog te raadplegen voor persoonlijk onderzoek en begeleiding.

Vergelijking van hoorapparaten achter het oor en in het oor

Een hoorapparaat achter het oor (AHO) is het klassieke model waarbij het grootste deel van het toestel achter de oorschelp zit. Het geluid gaat via een dun slangetje of luidsprekertje naar een oorstukje in de gehoorgang. Dit type is veelzijdig, geschikt voor lichte tot zeer zware gehoorverliezen, en relatief eenvoudig aan te passen. Doordat de elektronica buiten het oor zit, is het toestel meestal robuust en geschikt voor wie last heeft van oorsmeer of smalle gehoorgangen.

Hoorapparaten in het oor (ITE, CIC, enz.) worden volledig of grotendeels in de gehoorgang geplaatst. Ze vallen minder op en kunnen natuurlijk aanvoelen, omdat er niets achter het oor zit. Ze zijn vooral geschikt bij lichte tot matige gehoorverliezen en bij mensen met voldoende brede gehoorgangen. Omdat alle onderdelen in het oor zitten, zijn ze wat gevoeliger voor vocht en oorsmeer en is onderhoud extra belangrijk. Bij sterk gehoorverlies of vervormde gehoorgangen kan een model achter het oor vaak een betere oplossing zijn.

Het juiste moment voor een hoorapparaat en de hoortest

Veel mensen wachten lang met de stap naar een hoortest, vaak uit twijfel of schroom. Signalen die kunnen wijzen op het juiste moment voor een hoorapparaat zijn onder andere: moeite om gesprekken in gezelschap te volgen, vaak vragen om herhaling, het idee dat anderen “mompelen” en de neiging om sociale situaties te vermijden omdat luisteren te vermoeiend wordt. Ook familie of collega’s die opmerken dat de televisie erg luid staat, kunnen een belangrijk signaal geven.

Een hoortest in België start meestal bij de NKO-arts. Die onderzoekt het oor medisch, sluit bijvoorbeeld een oorprop of oorontsteking uit en laat een audiogram uitvoeren. Op basis van dit audiogram wordt het type gehoorverlies in kaart gebracht. Met een voorschrift van de NKO-arts kan u vervolgens naar een erkend hoorcentrum, waar verschillende soorten hoorapparaten achter het oor en in het oor worden getest. Zo krijgt u een idee van het verschil in klank, draagcomfort en zichtbaarheid.

Terugbetaling en kostprijs van hoorapparaten via het RIZIV

De kostprijs van een hoorapparaat in België varieert sterk, afhankelijk van merk, technologie en extra functies. Een basis­toestel is doorgaans goedkoper, terwijl modellen met geavanceerde omgevingsfilters, bluetooth en oplaadbare batterijen meer kosten. In de praktijk liggen de prijzen vaak tussen ongeveer €700 en meer dan €3.000 per toestel. Het RIZIV voorziet, via uw ziekenfonds, in een tussenkomst wanneer u aan bepaalde medische criteria voldoet; daardoor betaalt u slechts een deel van de volledige prijs zelf.

Prijzen, tarieven of kostenramingen in dit artikel zijn gebaseerd op de meest recente beschikbare informatie, maar kunnen in de tijd veranderen. Het is aangewezen om zelfstandig onderzoek te doen voordat u financiële beslissingen neemt.

Voor de RIZIV-terugbetaling wordt gekeken naar de graad van gehoorverlies en soms naar uw leefsituatie (bijvoorbeeld of u nog werkt). Meestal verloopt de procedure als volgt: u bezoekt een NKO-arts, die na de hoortest een voorschrift en eventueel een aanvraagformulier voor terugbetaling opmaakt. Met deze documenten gaat u naar een erkend hoorcentrum, waar men samen met u het juiste toestel kiest en het dossier richting ziekenfonds opstart. Na goedkeuring ontvangt u een wettelijke tussenkomst, die automatisch verrekend wordt in de uiteindelijke factuur. Vraag in uw hoorcentrum en bij uw ziekenfonds altijd expliciet welke eigen bijdrage u moet rekenen.

De invloed van nieuwe technologie op hoorapparaten

Nieuwe technologie heeft de laatste jaren veel veranderd aan hoorapparaten, zowel achter het oor als in het oor. Bluetooth maakt het mogelijk om geluid rechtstreeks van smartphone, tablet of televisie naar het hoorapparaat te streamen. Dat zorgt voor helder geluid bij telefoneren of videobellen, zonder extra hoofdtelefoon. Omgevingsfilters en directionele microfoons helpen dan weer om achtergrondlawaai te onderdrukken, bijvoorbeeld in een restaurant, zodat spraak beter verstaanbaar wordt.

Veel moderne toestellen hebben een app waarmee u het volume of de programma’s kunt aanpassen, bijvoorbeeld voor thuis, op kantoor of in de auto. Sommige modellen bieden automatische aanpassing aan de omgeving: het toestel herkent of u zich in stilte, in drukte of in muziek bevindt en schakelt zelf over naar een passend programma. Zowel AHO- als ITE-modellen kunnen over dergelijke functies beschikken, al hebben achter-het-oor-toestellen door hun grotere behuizing vaak iets meer ruimte voor batterij en elektronica.

Handige tips om te wennen aan uw eerste hoorapparaat

Wennen aan een eerste hoorapparaat vraagt tijd, ongeacht of u kiest voor een model achter het oor of in het oor. Begin in een rustige omgeving, bijvoorbeeld thuis, en draag het toestel elke dag een paar uur langer. In het begin kunnen alledaagse geluiden, zoals ritselende kranten of rinkelende sleutels, erg hard lijken. Dit is normaal: uw hersenen moeten opnieuw leren filteren welke geluiden belangrijk zijn en welke niet. Regelmatige controle bij de audioloog helpt om het toestel fijn af te stellen.

Probeer ook stap voor stap naar drukkere omgevingen te gaan: eerst een kort bezoek aan de winkel, daarna een familie-etentje of vergadering. Geef duidelijk aan uw omgeving aan dat u een hoorapparaat draagt en eventueel wat langzamer of duidelijker spreken helpt. Veel mensen ervaren bovendien een emotionele drempel; praten over uw ervaring met partner, familie of een lotgenotengroep kan steun geven tijdens deze gewenningsperiode.

Een goede verzorging van het toestel is eveneens belangrijk. Maak het hoorapparaat dagelijks zacht schoon volgens de instructies van het hoorcentrum, bescherm het tegen vocht en bewaar het ’s nachts op een veilige, droge plaats. Zo gaan zowel achter-het-oor- als in-het-oor-modellen langer mee en blijft de geluidskwaliteit zo constant mogelijk.

Samengevat hangt de keuze tussen hoorapparaten achter het oor en in het oor af van uw gehoorverlies, de vorm van uw oor, uw wensen rond zichtbaarheid en uw budget. Dankzij RIZIV-terugbetaling, moderne technologie en een zorgvuldige begeleiding door NKO-arts en audioloog is er voor de meeste mensen een passende oplossing. Tijdig testen en rustig wennen vergroten de kans dat u uw hoorapparaat als een natuurlijke steun in het dagelijks leven gaat ervaren.